Sở GD&ĐT TPHCM triển khai Hội thi Văn hay Chữ tốt có gì mới đáng chú ý?

Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 5331/KH-SGDĐT Tổ chức Hội thi “Văn hay Chữ tốt”, năm học 2025 – 2026.

Năm học này, Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố tổ chức Hội thi cho cả học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Mục đích – yêu cầu

Hội thi được tổ chức trên cơ sở hợp nhất Hội thi Văn hay Chữ tốt (lần thứ 25, năm học 2024 - 2025) và Giải Sao Khuê (lần thứ 13, năm học 2024 - 2025).

Hội thi hướng đến việc tạo môi trường học tập, giao lưu, vui chơi cho các em học sinh cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông say mê sáng tạo văn chương và yêu thích nghệ thuật viết chữ.

Qua quá trình viết văn hay và rèn chữ đẹp, học sinh hình thành năng lực Ngữ văn (năng lực giao tiếp, năng lực thẩm mỹ, năng lực tư duy, năng lực sáng tạo) và những phẩm chất tốt đẹp (biết quan sát, phát hiện và trân trọng cái đẹp; có đời sống tinh thần phong phú; có tính kiên trì, nhẫn nại).

Yêu cầu về “Văn hay”:

- Học sinh nắm vững kĩ năng viết bài văn theo các yêu cầu cụ thể của chương trình học; biết sử dụng ngôn ngữ một cách nghệ thuật, hiệu quả.

- Học sinh biết phát hiện, biết rung động trước các vẻ đẹp, các giá trị tốt đẹp của cuộc sống; thể hiện được khả năng quan sát, tư duy, lập luận; thể hiện được suy nghĩ cảm xúc chân thành, góc nhìn riêng, suy nghĩ riêng.

- Học sinh có năng lực sáng tạo trong nội dung và hình thức làm bài.

- Điểm chấm phần “Văn hay” là 6,0 điểm.

Yêu cầu về “Chữ tốt”:

- Chữ viết đẹp, rõ ràng, cân đối, hài hòa, nét bút mềm mại, trau chuốt. Thể hiện được nét riêng, sự sáng tạo trong nghệ thuật viết chữ.

- Các yếu tố thuộc về hình thức bài làm (cách trình bày, cách lập luận, bố cục, …) phải rõ ràng, sạch đẹp, khoa học, hợp lí, thuyết phục.

- Điểm chấm phần “Chữ tốt” là 4,0 điểm.

Nội dung tổ chức

Học sinh đang học từ lớp 6 đến lớp 11 tại các trường phổ thông năm học 2025 - 2026 được đăng kí tham gia hội thi.

Hội thi được chia theo các bảng: Bảng A: lớp 6, lớp 7; Bảng B: lớp 8, lớp 9; Bảng C: lớp 10, lớp 11.

1. Vòng thi sơ tuyển:

Viết bài văn: Để tham gia hội thi, các em viết 01 bài văn theo các nội dung sau:

Đối với Bảng A (khối 6, khối 7), học sinh chọn 1 trong 2 đề sau:

Đề 1: Em hãy viết một lá thư (khoảng 600 chữ) gửi cho tác giả (hoặc một nhân vật) của một cuốn sách hoặc một truyện ngắn để chia sẻ về sự thay đổi của bản thân sau khi đọc xong cuốn sách hoặc truyện ngắn ấy.

- Đề 2: Đọc một tác phẩm, có khi nào em cảm thấy nuối tiếc và thầm ước: “Giá như câu chuyện kết thúc khác đi...”?

Em hãy viết một lá thư (khoảng 600 chữ) chia sẻ với tác giả của tác phẩm đó những cảm nhận của em về tác phẩm và đề xuất một cái kết khác theo mong muốn, suy nghĩ của riêng em.

Đối với Bảng B (khối 8, khối 9), học sinh chọn 1 trong 2 đề sau:

- Đề 1: Em hãy chọn một từ hoặc cụm từ để điền vào chỗ trống trong nhan đề: "Thành phố Hồ Chí Minh trong tôi là..." và viết bài văn (khoảng 600 chữ) với nhan đề ấy.

- Đề 2: Em hãy viết một lá thư (khoảng 600 chữ) cho một người bạn phương xa để chia sẻ về một "di sản" của gia đình em. Đó có thể là một món ăn đặc trưng, một “nếp nhà” tốt đẹp; một nghề gia truyền,… mà em rất yêu mến, tự hào.

Đối với Bảng C (khối 10, khối 11):

Đọc các nhan đề bài báo sau:

Khi AI trở thành công cụ: Trợ thủ hay thách thức cho người trẻ? (Báo Thanh Niên, ngày 19/11/2024)

AI: Trợ thủ hay 'sát thủ'? (Báo Tuổi Trẻ, ngày 13/12/2023)

Trí tuệ nhân tạo có thể trở thành "người bạn tốt nhất" của con người (Báo ViệtNam+ (Cơ quan chủ quản: Thông tấn xã Việt Nam), ngày 06/5/2024)

Những nhan đề bài báo trên gợi nhiều suy nghĩ về cách nhìn nhận về AI (trí tuệ nhân tạo) và mối quan hệ giữa con người với AI trong thời đại hiện nay.

Từ những gợi ý trên và từ góc nhìn của một người trẻ, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với nhan đề: Tương lai – Tôi và AI.

Lưu ý:

- Mỗi học sinh chỉ viết 01 bài thi theo bảng có khối lớp mà học sinh đang học.

- Bài dự thi ghi rõ họ và tên, trường, lớp, bảng thi A, B hoặc C.

- Học sinh được tự do chọn giấy thi, loại bút, màu mực (không chọn bút chì, bút đỏ).

- Bài dự thi được viết tay; trình bày sạch sẽ, rõ ràng; chữ viết đẹp; đúng dung lượng đề yêu cầu.

- Bài làm do chính học sinh thực hiện. Các bài làm bị phát hiện có sao chép, nhờ người khác hoặc trí tuệ nhân tạo thực hiện sẽ bị hủy kết quả.

2. Gửi bài dự thi

Các trường chọn mỗi bảng tối đa 05 bài thi tốt nhất (chọn 05 bài thi theo thứ tự từ cao xuống thấp của bảng mà học sinh tham gia, không chọn theo cách chia số lượng theo khối lớp; những bài được chọn có chữ viết đẹp, nội dung hay, đúng dung lượng theo yêu cầu).

Sau đó, nhà trường scan hoặc chụp hình bài viết của học sinh và gửi các bài thi dự thi trên hệ thống đăng kí thi https//:truonghoithi.hcm.edu.vn từ ngày 15/12/2025 đến hết ngày 19/12/2025.

Ban Giám khảo vòng sơ tuyển sẽ chọn bài dự thi vào vòng chung kết xếp hạng theo thứ tự từ điểm cao xuống thấp.

Mỗi bảng không nhiều hơn 70 học sinh. Tổng số học sinh được chọn tham gia vòng chung kết không nhiều hơn 210 học sinh. Ngày công bố kết quả chấm vòng sơ tuyển: 30/12/2025.

3. Vòng thi chung kết cấp Thành phố

Thời gian: thứ Tư, ngày 14/01/2026. Địa điểm (dự kiến): Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, đường 3 tháng 2, phường Phước Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh (kế hoạch tổ chức cụ thể (phương tiện di chuyển, các nội dung cần chuẩn bị, …) sẽ được thông báo khi công bố kết quả Vòng sơ tuyển).

Nội dung thi:

- Hoạt động 1: Trải nghiệm (Theo chương trình cụ thể của ban tổ chức).

- Hoạt động 2: Viết văn (Theo yêu cầu cần đạt về “Viết” của khối lớp học sinh đang học; nội dung phần viết có liên quan đến hoạt động trải nghiệm; tích hợp kĩ năng viết của nhiều kiểu bài, ưu tiên kiểu bài có yêu cầu cao về năng lực sáng tạo).

- Tổng thời gian cho 2 hoạt động trải nghiệm và viết văn là 120 phút.

4. Cơ cấu giải thưởng

Hội thi không thuộc các quy định về đối tượng và mức khuyến khích của Nghị quyết số 35/2024/NQ-HĐND ngày 11/12/2024 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Ban tổ chức Hội thi sẽ trao giấy khen của Giám đốc Sở GDĐT cho các cá nhân đạt giải.

- Bảng A: 01 giải Nhất, 05 giải Nhì, 10 giải Ba, 15 giải Khuyến khích.

- Bảng B: 01 giải Nhất, 05 giải Nhì, 10 giải Ba, 15 giải Khuyến khích.

- Bảng C: 01 giải Nhất, 05 giải Nhì, 10 giải Ba, 15 giải Khuyến khích.

Xem Kế hoạch số 5331/KH-SGDĐT Hội thi Văn hay Chữ tốt năm học 2025 – 2026 TẠI ĐÂY.

Một số đề thi tham khảo từ các năm trước

Năm học 2024-2025, Hội thi Văn hay Chữ tốt diễn ra ở Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu.

Tham dự Hội thi, các thí sinh được hoà mình, lắng nghe các giai điệu xuân vui tươi rộn ràng do học sinh trường chuyên biệt biểu diễn; các hoạt động nhắm mắt, xếp hàng vào lớp, học cách viết, cách đọc chữ nổi…

Từ đó, thí sinh "bước vào thế giới của bạn", cảm nhận được những khó khăn của người khuyết tật, cảm nhận những điều quen thuộc, bình dị bằng một giác quan khác.

Sau hoạt động trải nghiệm, các thí sinh trở về sân trường và bước vào cuộc thi với thời gian làm bài 90 phút với đề thi như sau:

Đề khối 6-7:

Câu 1 (3,0 điểm)

Nếu được chọn một từ (hoặc một cụm từ) để viết tặng các bạn Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu thì em sẽ chọn từ (hoặc cụm từ) nào? Vì sao em chọn từ (hoặc cụm từ) ấy? (Trả lời trong khoảng 6 - 8 câu).

Câu 2 (7,0 điểm)

Từ những trải nghiệm trong buổi sáng hôm nay, em hãy viết bài văn với một trong hai nhan đề sau:

Tôi muốn nắm tay bạn!

Trải nghiệm hôm nay và “Tôi” của tương lai.

Năm học 2023-2024, thí sinh được xem tiết mục văn nghệ Thương ca tiếng Việt (nhạc và lời: Đức Trí), do nhóm học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong biểu diễn.

Tiếp theo, ban tổ chức hội thi cho thí sinh xem và nghe một bài hát có chủ đề về quê hương do AI thực hiện. Ngay sau đó, MC chương trình mời một số thí sinh nêu cảm nhận về hai tiết mục trên.

Ở lĩnh vực "kỳ": Thí sinh được xem và nghe một số thông tin về việc đối đầu giữa những kỳ thủ cờ vây, cờ tướng và AI. MC cuộc thi đã yêu cầu các thí sinh dự đoán bên nào sẽ chiến thắng. Kết thúc đoạn phim, kỳ thủ cờ vây đã thắng AI nhưng kỳ thủ cờ tướng thì thua AI.

Ở lĩnh vực "thi": Thí sinh được yêu cầu sáng tác một bài thơ với các từ khóa: tuổi trẻ, thơ ca, cuộc sống. Chỉ trong thời gian rất ngắn, khá nhiều thí sinh đã giơ tay và đọc bài thơ của mình cho cả hội trường nghe.

Tiếp theo đó, ban tổ chức đã công bố một bài thơ do AI sáng tác cũng với các từ khóa trên. Sau đó là phần thí sinh phát biểu, nhận xét, đánh giá về sự khác biệt giữa thơ của AI và thơ của con người sáng tác.

Ở lĩnh vực "họa": Ban tổ chức cuộc thi chiếu lên màn ảnh cho thí sinh xem các bức tranh do AI thực hiện và tranh của học sinh dự thi Nét vẽ xanh, cùng với chủ đề "Thành phố của tôi".

Đề thi Văn hay chữ tốt dành cho học sinh khối 6 - 7:

1. Nếu được chọn 1 từ (hoặc 1 cụm từ) để nói về sự khác biệt của con người so với AI thì em sẽ chọn từ (hoặc 1 cụm từ) nào? Vì sao em chọn từ ấy?

2. Từ những trải nghiệm cùng AI trong buổi sáng hôm nay, em hãy viết bài văn với nhan đề: Ngày hôm nay tôi biết…

Đề thi Văn hay chữ tốt dành cho học sinh khối 8 - 9:

1. Nếu được chọn 1 từ (hoặc 1 cụm từ) để nói về sự khác biệt của con người so với AI thì em sẽ chọn từ (hoặc 1 cụm từ) nào? Vì sao em chọn từ ấy?

2. Từ những trải nghiệm cùng AI trong buổi sáng hôm nay, em hãy viết bài văn nghị luận trả lời câu hỏi: phải chăng trí tuệ nhân tạo cũng là một biểu hiện cho sức mạnh của con người?

Năm học 2022-2023, Hội thi gồm 2 hoạt động: trải nghiệm và sáng tạo. Ở hoạt động trải nghiệm, học sinh được tham quan Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh; sau đó là hoạt động sáng tạo, thí sinh làm bài thi trên giấy.

Đề thi dành cho học sinh khối 8-9 có nội dung như sau:

Câu 1 (3 điểm)

Nếu được chọn một sự kiện, một đồ vật hoặc một hình ảnh về tuổi trẻ TP.HCM hôm nay để đặt vào bảo tàng (nhằm giúp thế hệ sau hiểu thêm về thế hệ trẻ ngày nay) thì em sẽ chọn sự kiện hoặc đồ vật hoặc hình ảnh nào? Vì sao em chọn như vậy? (Trả lời trong khoảng 80 -100 chữ).

Câu 2 (7 điểm)

Lịch sử trong tôi là những thời đại hào hùng với bao chiến công lừng lẫy đánh đuổi giặc ngoại xâm giành lại hòa bình cho quê hương đất nước.

Lịch sử trong tôi là dấu thời gian hằn in trên mái đình rêu phong, trên những hiện vật cổ xưa của nền văn minh, văn hóa Việt Nam.

Lịch sử trong tôi là phong tục, tập quán tự nghìn đời, thể hiện nếp sống, nếp nghĩ nhân hậu, ân tình, thủy chung của dân tộc.

Lịch sử trong tôi còn là,…

Từ những gợi ý trên và từ cảm xúc, suy nghĩ trong chuyến trải nghiệm sáng nay, em hãy viết bài văn với nhan đề "Lịch sử trong tôi là…".

Tài liệu tham khảo:

https://nld.com.vn/xuc-dong-de-thi-van-hay-chu-tot-toi-muon-nam-tay-ban-196250108170606268.htm

https://tuoitre.vn/de-thi-van-hay-chu-tot-khien-hoc-sinh-het-bat-ngo-nay-den-bat-ngo-khac-20240328160907147.htm

https://tuoitre.vn/hoc-sinh-tp-hcm-bat-ngo-voi-de-thi-van-hay-chu-tot-lich-su-trong-toi-la-2023020813564401.htm