Đề thi văn học sinh giỏi ở TP.HCM: Thí sinh giải 'Captcha' trước khi làm bài

Trưa 4-3, gần 10.000 học sinh lớp 12 ở TP.HCM đã ra về sau khi kết thúc thời gian làm bài của kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố năm học 2025-2026. Đặc biệt, nhiều thí sinh cho biết mình rất bất ngờ với đề thi văn năm nay.

Theo đó, đề thi văn học sinh giỏi lớp 12 năm 2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM có chủ đề: "Là tôi, một con người đây mà!".

Đề thi văn có nội dung ban đầu như sau:

"Là tôi, một con người đây mà!

(Cốc, cốc, cốc, .../ - Ai gọi đó?/ - Tôi là người/ - Nếu là người, ...?)

Đề học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 cấp thành phố được thiết kế trên máy tính. Để truy cập hệ thống và bắt đầu làm bài, bạn phải chứng minh mình không phải là robot. Hãy điền các kí tự vào khung bên dưới.

☐ Tôi không phải là robot (sau đó là hình ảnh mã Captcha - PV)

Bạn vừa trải nghiệm một tình huống giả định; trong đó có hoạt động giải captcha - vượt qua các bước xác minh để đăng nhập một trang mạng (thương mại, giải trí, giáo dục,...). Việc phải "chứng minh mình là con người" với máy móc tưởng chỉ là một thao tác đơn giản nhưng lại gợi nhiều suy tư về giá trị của con người".

Đề thi văn lấy ngữ liệu từ báo Tuổi Trẻ

Đề thi văn học sinh giỏi lớp 12 năm 2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM có 2 câu. Trong đó, ngữ liệu 1 của câu 1 lấy từ báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần.

Câu 1 (8,0 điểm)

Ngữ liệu 1: Ngày nay, các captcha tăng độ phức tạp và việc giải captcha trở nên khó khăn khiến cho nhiều người dùng bức bối. "Điều đáng buồn là việc phải chứng minh mình là con người với robot và ngay cả chuyện đó cũng làm không xong" - cây bút Meghan O'Gieblyn viết trên trang Wired. Ông cho rằng việc phải chứng minh mình là con người giống với việc chú rối gỗ Pinocchio trong câu chuyện cổ quen thuộc phải hoàn thành một loạt các thử thách đạo đức để chứng minh cậu có các phẩm chất của con người trước khi được xem là một "cậu bé đích thực". Khi không thể hoàn thành captcha và tự vấn về vị thế của mình trước sự ưu việt của máy móc, chúng ta có thể học hỏi ít nhiều từ suy nghĩ của Brian Christian - người chiến thắng giải thưởng trong bài kiểm tra phân biệt máy tính với con người. Khi được yêu cầu điền vào chỗ trống cho câu: "Con người là loài vật duy nhất...", Brian Christian đã viết: "Con người dường như là loài duy nhất lo lắng về điều gì khiến họ trở nên độc đáo". Nỗi lo lắng ấy là trải nghiệm làm người mà AI² học cả đời cũng không thể tái tạo. AI không bao giờ thức trắng đêm nghiền ngẫm về những thất bại trong đời.

(Dựa theo Kiếp nạn thời công nghệ: phải chứng minh mình là người, Hoa Kim, Báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần, ngày 16/05/2024)

Ngữ liệu 2: Ở tập cổ tích của Campuchia, có một câu chuyện kể về anh chàng nhìn quanh thấy ai cũng nhiều sự thô bỉ, xấu xa, gần với loài vật hơn là loài người, bèn quyết tâm tìm cho được "một người". Đợi ngày hội lớn tập trung đông đảo, anh ta cải trang làm người nghèo khổ ngồi dưới gầm cầu câu cá. Bao nhiêu là người chỉ mãi nghĩ đến cuộc vui ngày hội hoặc chỉ bận tâm về sự trưng diện của mình, thản nhiên đi qua. Cuối cùng một công chúa đến, nhìn xuống dưới cầu và chùn bước lại. Nàng bảo: "Ta không thể nào bước trên đầu người". Cận thần bèn tâu: "Nó chỉ là đứa nghèo hèn, công nương chớ quá bận tâm". Và công chúa đáp: "Dù có nghèo hèn, kẻ đó cũng biết vui buồn, cũng có giá trị của họ. Hãy bảo người ấy chèo khỏi nơi ấy, ta mới dám bước qua cầu". Chàng đi câu nọ, nghe thế, nhủ thầm: "Đó là một người". 

(Trích Ngày xuân nói chuyện con người, Vũ Hạnh, Báo Sài Gòn Giải Phóng, ngày 17/01/2009)

Viết bài văn nghị luận xã hội theo định hướng sau:

Nhan đề: "Là tôi, một CON NGƯỜI đây mà!" 

Góc nhìn: Người trẻ 

Nội dung: Nêu những giá trị tạo nên "con người đích thực" mà hai ngữ liệu đề cập; lựa chọn một giá trị (trong hoặc ngoài ngữ liệu) và bàn luận về giá trị ấy; liên hệ đến ý nghĩa của niềm kiêu hãnh làm người".

Thí sinh thích thú

Câu 2 của đề thi có số điểm là 12/ 20. Nội dung như sau:

"Bom và trăng 

Chế Lan Viên

Thức dậy vì tiếng bom/ Bỗng gặp đêm trăng sáng/ Chói lòa trên sông vắng/ Chói nửa màn em nằm/ Cả đêm trăng sáng rỡ/ Chỉ màu trăng là có/ Còn chiến tranh là không. 1975 (In trong Trăng trong thi ca, NXB Hội Nhà Văn, 2007, tr.158)

Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nội dung và hình thức của bài thơ trên. Từ đó bàn luận về cách mà văn chương giúp cho con người NGƯỜI hơn".

Theo chia sẻ của nhiều thí sinh, đề thi văn năm nay khiến các em bất ngờ nhưng sau khi đọc kỹ đề thì các em rất thích thú.

"Đề thi không còn là một tờ giấy tĩnh lặng. Nó tạo ra một tình huống giả định khiến em cảm thấy mình đang thực sự tham gia vào một cuộc đối thoại với thời đại. Em cho rằng điều này sẽ kích thích tư duy sáng tạo của thí sinh, giúp bài viết của thí sinh có "hơi thở" của cuộc sống hiện đại hơn" - N.H, học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cho biết.