Các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, giáo viên nên biết

Giáo viên là viên chức, thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, cụ thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ, Nghị định Chính phủ, các bộ Luật liên quan,…

Là nhà giáo phải nắm bắt được các quy định bởi các văn bản quy phạm pháp luật sau đây.

Thứ nhất, quy định về đạo đức nhà giáo

Quy định về đạo đức nhà giáo được quy định bởi Quyết định Số: 16/2008/QĐ-BGDĐT ban hành quy định về đạo đức nhà giáo.

Theo đó, tại Điều 3, 4, 5, 6 giáo viên phải đảm bảo quy định về phẩm chất chính trị ; đạo đức nghề nghiệp; lối sống, tác phong ; giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo.

Giáo viên vi phạm một trong các điều quy định trên có thể phải bị xử lý kỷ luật.

Thứ hai, quy định chuẩn trình độ đào tạo

Căn cứ Điều 72 Luật giáo dục 2019 quy định về trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo như sau:

1. Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau:

a) Có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên đối với giáo viên mầm non;

b) Có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên đối với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.

Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm;

c) Có bằng thạc sĩ đối với nhà giáo giảng dạy trình độ đại học; có bằng tiến sĩ đối với nhà giáo giảng dạy, hướng dẫn luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ;

d) Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo giảng dạy trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp.

2. Chính phủ quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, quy định việc sử dụng nhà giáo trong trường hợp không đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều này.

Tuy nhiên, tại Nghị định 71/2020/NĐ-CP quy định về lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở được quy định đến hết 31/12/2030.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng ban hành Thông tư số 29/2021/TT-BGDĐT quy định ngưng hiệu lực quy định về chuẩn trình độ đào tạo của nhà giáo tại một số Thông tư do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Việc xếp lương giáo viên hiện nay được thực hiện theo các Theo quy định tại các Thông tư 01, 02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT về xếp lương giáo viên mầm non, phổ thông.

Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi chưa thực hiện chuyển xếp lương theo chùm Thông tư này và vẫn còn hưởng lương theo chùm Thông tư 20-23/2015/TTLT-BNV-BGDĐT.

Giáo viên cả nước cũng đang ngóng chờ Thông tư sửa đổi lương mới.

Thứ tư, về quy định thi đua khen thưởng

Việc thực thi về thi đua khen thưởng giáo viên theo Luật thi đua khen thưởng hiện hành, Nghị định 91/2017/NĐ-CP hướng dẫn về thi đua, khen thưởng.

Và, thực hiện theo Thông tư Số: 21/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn về công tác thi đua, khen thưởng trong ngành giáo dục.

Từ ngày 01/01/2024, Luật Thi đua, khen thưởng 2022 sẽ chính thức có hiệu lực, khi đó sẽ có nhiều thay đổi về tiêu chuẩn, các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đối với viên chức ngành giáo dục cũng như các ban ngành khác.

Thứ năm, quy định về kỷ luật

Việc kỷ luật được thực hiện theo Nghị định 112/2020/NĐ-CP tại Điều 15. Các hình thức kỷ luật đối với viên chức không giữ chức vụ quản lý gồm: Khiển trách; Cảnh cáo; Buộc thôi việc.

Áp dụng đối với viên chức quản lý gồm các hình thức: Khiển trách; Cảnh cáo; Cách chức; Buộc thôi việc.

Hệ thống hồ sơ sổ sách được quy định tại Điều lệ trường học mầm non, phổ thông gồm:

Cấp bậc mầm non: Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 21 Thông tư 52/2020/TT-BGDĐT quy định về hồ sơ quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đối với giáo viên như sau: Đối với giáo viên

a) Kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục của nhóm trẻ, lớp mẫu giáo;

b) Sổ theo dõi trẻ em;

c) Sổ theo dõi tài sản, thiết bị, đồ chơi của nhóm trẻ, lớp mẫu giáo

Cấp bậc tiểu học: Căn cứ theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 21 Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT quy định hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục đối với giáo viên như sau: Kế hoạch bài dạy; Sổ ghi chép sinh hoạt chuyên môn, dự giờ và theo dõi đánh giá kết quả học tập của học sinh; Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên chủ nhiệm); Sổ công tác Đội (đối với Tổng phụ trách Đội).

Cấp bậc trung học cơ sở, trung học phổ thông: Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 21 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT quy định hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục đối với giáo viên như sau: Kế hoạch giáo dục của giáo viên (theo năm học); Kế hoạch bài dạy (giáo án); Sổ theo dõi và đánh giá học sinh; Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp).

Bên cạnh đó, giáo viên là viên chức phải thực hiện thành phần hồ sơ theo Thông tư 07/2019/TT-BNV của Bộ Nội vụ.

Thứ bảy, quy định về kế hoạch giáo dục

Theo đó, đối với giáo viên tiểu học đến trung học phổ thông thực hiện theo chương trình giáo dục phổ thông mới phải thực hiện kế hoạch giảng dạy (giáo án) theo quy định tại công văn Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH, và Công văn số 5512/BGDĐT-GDTrH.

Thứ tám, quy định về đánh giá chuẩn nghề nghiệp

Việc đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên hiện nay được thực hiện theo quy định tại Thông tư Thông tư 26/2018/TT-BGDĐT và Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT(sửa đổi tại Thông tư 29/2021/TT-BGDĐT) ban hành quy định đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông.

Theo đó, giáo viên ngoài nhận lương còn có các khoản phụ cấp được quy định như sau:

Tỷ lệ hưởng phụ cấp ưu đãi của giáo viên được quy định tại Quyết định 244/2005/QĐ-TTg theo đó giáo viên mầm non đến phổ thông hiện nay được hưởng từ 30-50%.

Phụ cấp vùng khó khăn được thực hiện bởi Nghị định 76/2019/NĐ-CP quy định, các đối tượng này sẽ được hưởng một số phụ cấp như: Phụ cấp thu hút; phụ cấp công tác lâu năm; trợ cấp lần đầu; phụ cấp ưu đãi theo nghề; phụ cấp lưu động và phụ cấp dạy tiếng dân tộc thiểu số cho giáo viên…

Phụ cấp thâm niên được quy định tại Nghị định 77/2021/NĐ-CP giáo viên công tác đủ 5 năm hưởng phụ cấp 5%, sau đó mỗi năm công tác được hưởng thêm 1%.

Thứ mười, quy định về nâng lương, nâng lương trước hạn

Quy định về nâng lương, nâng lương trước hạn được thực hiện theo Văn bản hợp nhất số 2/VBHN-BNV ngày 02 tháng 05 năm 2022 của Bộ Nội vụ hướng dẫn thực hiện chế độ nâng bậc lương thường xuyên và nâng bậc lương trước thời hạn đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

Trên đây là một số quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành giáo viên nên biết để vận dụng vào thực tiễn công tác.

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.